Museos dentro fora

Neste blog, que se chama Museos Posibles, tratamos de visibilizar todas aquelas acións e intervencións que van facendo posible que a accesibilidade plena e universal sexa cada vez máis algo real, e non só coma un párrafo bonito no medio dun texto legal ou dun artigo social.

Eiquí xa fomos testemuñas da loita de diversos colectivos por acadar o acceso con liberdade e igualdade á cultura e ó patrimonio; das múltiples iniciativas de institucións públicas e privadas por conquerir tamén eses obxetivos; de fracasos, éxitos, erros e acertos.

Pois sendo fieis ó noso compromiso, vou tratar de achegarvos un proxecto dos que está levando a cabo a Rede Museística Provincial de Lugo e que se chama Museos Públicos 25.2,  no que se fai efectiva a teoría da museoloxía social que fala de levar os museos a aqueles que por diversas razóns non poden acceder físicamente a eles. Neste caso trátase dos internos do cárcere de Bonxe, que o estaren privados da libertade de movemento que nos recoñece o artigo 17 da Constitución, non teñen a posibilidade de acudir ó museo, pero tamén na Lei de Leis, no artigo 25.2 , recoñéceselles o dereito a a acceder á cultura.

Con iste programa, persoal da Rede está acudindo unha vez o mes á prisión, para cun grupo de internos, que cada sesión aumenta, coñeza os museos que integran a Rede e as coleccións que albergan, o mesmo tempo que interactúan cos outros grupos que participan e conforman as actividades da Rede, como o Clube Pequeamigos ou o Club senior.

A sociedade na que vivimos está chea e énchenos a nos de prexuizos e tabúes, e ó entrar nun cárcere, non podemos evitar irlle temendo ó contacto coa xente que alí está interna, pero ó chegar cabo dela descobres que son usuarios e visitantes como os que a diario temos no Museo, persoas con gañas de esquecer por un par de horas a súa situación,con gañas de mergullarse nos museos e nas pezas, con gañas de interactuar con elas, con gañas de colaborar e participar en proxectos, con gañas de ver o resultado da súa participación.

Nos pouco máis de dous anos que levo traballando na Rede Museística Provincial de Lugo, tiven a sorte de ter moitos momentos nos que me  sentín moi recompensada pola miña pequena labor, sobor de todo cos rapaces e os maiores que son se cadra dos colectivos máis expresivos no seu recoñecemento.

Pero a lectura dunha serie de cartas dos internos agradecendo a execución do programa Museos Públicos 25.2, a fantástica acollida que me brindaron os dous días nos que acudín coa Xerente da Rede, Encarna Lago, ó cárcere de Bonxe a realizar a actividade e a visita ó Museo do Mar que unha parte dos internos participantes no programa fixeron o día 9 de Agosto, quedan grabados no meu corazón e na miña escasa vida profesional, coma uns dos intres máis fermosos e satisfactorios.

Nesa visita, ademáis de deixarme abraiada pola moita atención que tiñan prestado os días nos que estiven con eles e elas tratándolles de achegar o Museo,  coñecíano sen telo pisado nunca, compartimos experiencias, desexos e ata un xantar, e deixaron como regalo dúas preciosas maquetas  dunha dorna e máis dun galeón que fixeron nos seus obradoiros.

Isto si que é de verdade “museos dentro fora” e non pura floritura e demagoxia, por iso quero darlle as grazas a Encarna, por terme permitido participar no proxecto, a Xavier, coma cabeza visible dunha chea de funcionarios que levan a cabo unha calada e pouco recoñecida gran labor, e a Alberto ou Nazaret, como representantes dos internos que loitan por seguer pegados á vida.

Publicado en Colaboracións | Etiquetado , , , | Deixar un comentario

II Congreso Internacional de Educación e Accesibilidade

 

As veces poñer un pouco de distancia coa cotidianidade, co traballo diario, é unha práctica saudable e beneficiosa, por unha banda danos a oportunidade de desconectar co día a día e por outra permítenos ter outra perspectiva á hora de analizar o traballo feito

 

O II Congreso Internacional de Educación e Accesibilidade, organizado polo Máster en Museos, Educación e Comunicación da Universidade de Zaragoza, celebrado en Huesca do 2 ó 4 de Maio, foi unha ocasión extraordinaria para elo. Nel, máis de 250 profesionáis de museos, universidades, asociacións de persoas con discapacidade, empresas e institucións, puxeron en común as accións levadas a cabo na procura da apertura da cultura e do patrimonio a colectivos con risco de exclusión social, en cárceres, hospitáis, persoas con discapacidades físicas, sensoriais, cognostitivas…

Aproveitouse a ocasión para discutir cales foron os éxitos e os fracasos, cales as debilidades e as fortalezas, cales os campos e as materias conquistadas e cales aquelas que aínda estaban por conquistar.

E cal foi a nosa sorpresa, a dos representantes da Rede Museística Provincial de Lugo, unha institución local e con medios escasos en comparación con outros grandes centros como o Reina Sofía, Museo do Prado, Thyssen… o comprobar que a nosa labor neste campo, o da museoloxía social, era coñecida, recoñecida e seguida por profesionáis de toda España, Portugal, Bélxica ou o Reino Unido, que nos poñían de exemplo a seguir.

Pero é que realmente intervencións para tratar de facer o máis accesibles posibles os catro museos da Rede, programar de forma inclusiva, ou proxectos tan innovadores como o de Fotografía a Cegas, Museos Públicos 25.2, ou o Álbum da Memoria Compartida, amosan ademáis que dende a Rede se pretende a inclusión de todos os colectivos que conforman a sociedade. Isto é unha pretensión a longo prazo, con espíritu de permanencia, non un proxecto floreiro que despóis de publicitarse na prensa e quedar bonito se esquece.

Para nos foi un orgullo participar neste Congreso e sentirnos referente e faro de outros museos e institucións que coma nos, teñen por meta a accesibilidade universal e a inclusión. Xa que como vos indicaba ó comenzo, ás veces hai que afastarse un pouco do ámbito propio para decatarse de que non o estamos a facer mal de todo.

 

 

Ángeles Miguélez, Guía do Museo Provincial do Mar.

 

Publicado en Colaboracións | Etiquetado , , , , , | Deixar un comentario

Arte, Cultura e Cárcere

No marco do II Congreso Internacional de Educación e Accesibilidade presentamos a publicación “Arte, Cultura e Cárcere”, na que se recollen as principais reflexións extraidas do proxecto de investigación “Prácticas artísticas en Centros Penitenciarios” xunto con relevantes experiencias artísticas desenvolvidas neste contextos.
As institucións, asociacións e profesionais que participan con artigos son: MuseOteizaFundació Pilar i Joan Miró a MallorcaMusée du LouvreMuseu de Ciències Naturals de Barcelona, Rede Museística Provincial de Lugo, Museo Etnolóxico de RibadaviaArtiumMusac, Laboral Centro de Arte e Creación Industrial e o FRAC PACA de Marseilla.
As asociacións e profesionais que participan con artigos son: Jordi Canudas (artista), Cristina Núñez(fotógrafa), RUÍDO photoMarcelo Exposito e Verónica Iglesia (artistas), Anita García(diseñadora),Asociación Cultural Finmatum, Teatro YesesCompaniadella FortezzaIsabel López (avogada e criminóloga) e Juan Pablo Santi (investigador)

Publicado en Novas | Etiquetado , , | Deixar un comentario

Manual de accesibilidade e inclusión en museos

Acaba de saír o “Manual de accesibilidade e inclusión en museos e lugares do patrimonio cultural e natural”, de Editorial Trea, do que somos editores científicos Antonio Espinosa Ruiz ( Vilamuseu,Universitat d’Alacant / Universidade de Alicante (canle oficial) eCarmina Bonmatí (Vilamuseu). O Manual pertence á serie Manuais de Museística, Patrimonio e Turismo Cultural, e nel participan tamén outros dezasete autores, entre os especialistas máis reputados de España e Brasil en deseño para todos e accesibilidade a museos e equipamentos públicos, como Begoña ConsuegraPedro Lavado(Ministerio de Cultura), Encarna Lago ( Rede Museística Provincial deLugo), Enrique Rovira-Beleta ( Rovira-Beleta Accesibilidad), Viviane Sarraf ( Museus Acessiveis, Brasil), Francesc Aragall e Inma Bonet (Design for All Foundation), Joan Sibina ( Sibina & Partners), Teresa Soldevila ( Museu Marítim de Barcelona), Mariña Puyuelo (Universitat Politècnica de València UPV), Àlex Dobaño ( avanti avantiStudio Design for All), Joan MGil e Francesc Lluch ( Àgils Comunicació oficial), Paula Doncel ( Thalia Guies Turístics) ou Concepción Blocona ( ONCE), entre outros.

Publicado en Novas | Etiquetado , , | Deixar un comentario

2 DE ABRIL – DÍA MUNDIAL DA CONCIENCIACIÓN DO AUTISMO

Como todos os anos, o día 2 de abril, é o elixido para realizar accións en prol da concienciación do autismo. Este ano queremos falarvos da campaña de actos que puxo en marcha RAIOLAS e CAPACES, en colaboración con diversas institucións como a Deputación de Lugo, para conmemorar esta data.

En primeiro lugar sumáronse á campaña “Light it up Blue” (iluminalo en Azul), que é un proxecto a nivel mundial para iluminar as fachadas de monumentos, edificios, e mesmo locais comerciais, de cor azul. É unha acción que pretende visibilizar e concienciar á sociedade a loita que asociacións como RAIOLAS ou CAPACES realizan día a día. Os edificios que se iluminaron onte ás 21:30 foron unha parte da muralla, a fachada da deputación e as torres da catedral. Así mesmo colocáronse lazos azuis en solidariedade coa causa nos devanditos edificios. Na sede destas asociacións podedes atopar lazos e globos para poder colocar nas vosas xanelas, balcóns ou escaparates para apoiar o proxecto neste día.

 

Outra acción que levará a cabo durante todo o día de hoxe é a colocación dun photocall na Praza Maior de Lugo no que se realizarán fotos para montar un álbum conmemorativo deste día tan significativo e importante. Animámosvos a todos a participar no mesmo.Os actos pecharanse o día 5 cunha cea.

 

 

Publicado en Novas | Etiquetado , , , | Deixar un comentario

Fotografía a cegas II

Este sábado, 15 de marzo, ponse en marcha no Museo Provincial de Lugo a segunda edición do proxecto FOTOGRAFÍA A CEGAS. Unha aventura que percorre os catro museos da Rede Musistica e as súas contornas, con obradoiros e experiencias para os que “sen ollos” queren ver e sentir. Nesta edición, dirixida pola xerente da Rede, Encarna Lago, e asesorada tecnicamente por Ángeles Miguélez, interveñen os fotógrafos e/ou profesionais do vídeo Iago Eireos, Germán Limeres, Antonio López Losada, Xosé Reigosa, Mario Fernández, Henrique Lama e Josetxu Piñeiro.

Buscar outras realidades, entender a fotografía como unha ferramenta próxima, que pode utilizarse sen ollos, sen necesidade de ver o que se ten diante, senón buscando o que se sente ou se pensa, rebuscando para mostrar a inquietude que responda un reflexo persoal nun medio case hostil guiado pola luz, que permite dialogar co que está oculto. Á fin e ao cabo ese é o principio básico de calquera medio de expresión, reflectir unha inquietude, buscar respostas dentro da capacidade comunicativa e expresiva e sementar o reflexo interior de cada individuo.

A Fotografía é quizais dentro das disciplinas artísticas a antítesis da ceguera, noutras linguaxes artísticas é común que persoas cegas atopen a súa vocación, fácil atopar un cego músico ou literato, cun oído e verbo altamente desenvolvido, un cego escultor ou pintor, guiado polo tacto e o relevo, e menos común pero non tan estraño é atopar a un fotógrafo cego. Existen precedentes de resonancia internacional que demostran a capacidade de manexar o medio fotográfico na total escuridade, buscando na súa situación persoal un discurso que os identifique, son os exemplos de Evgen Bavcar ou Pete Eckert, fotógrafos cegos que demostran coa súa obra outro modo de vivir e experimentar a fotografía, artistas que coa súa obra persoal penetráronse nun mundo descoñecido, atrevéndose a pintar un lenzo en negro con pinceles de luz.

A verdadeira grandeza desta experiencia de aproximación ao mundo visual a través da fotografía para unha persoa que descoñece as linguaxes visuales, xorde no momento de compartir unha imaxe, un cego pode realizar unha fotografía polos seus propios medios, sentir a calor e orientación do sol, oír e percibir distancias, falar e escoitar o instante, tocar, buscar e situar, en definitiva meditar unha imaxe, un instante que pretenda construír e recordade cos seus sentidos, recreando unha atmosfera persoal, o resultado final compártese e coméntase, non deixa de ser un traballo colaborativo onde un ofrece a súa obra e a súa experiencia persoal e a cambio outro responde prestando a súa visión e opinión, un intercambio que non queda tan só no papel fotográfico e convértese nunha obra que deixa de ser estrictamente visual e penétrase na expresión oral, onde ademais de compartir e reflectir unha imaxe analízase e extrae a parte cognitiva e sensible do instante, queda patente a intención orixinal e debátese a experiencia e o resultado desde ángulos varios.

Publicado en Novas | Etiquetado , , , | Deixar un comentario

Shubham Banerjee, un exemplo de inxenio e de innovación

Aos doce anos a maioría dos rapaces viven despreocupados, ou preocupados por cousas sinxelas propias da súa idade. A esa idade, á que moitos quixéramos voltar precisamente por á falta de preocupacións, é á que Shubham Banerjee recibiu o encargo dun traballo escolar que, sin que él o sospeitase, podería mellorar a calidade de vida de moitas persóas.

Todo comezou coma un traballo para a clase de ciencias. Cando a maioría dos rapaces farían un volcán, ou unha maqueta dun foguete, Shubham decidiu revolucionar o mercado das impresoras de Braille ante  o excesivo prezo das mesmas, máis de 2000 dolares.  Él tivo a idea de construir unha de baixo custe utilizando simplemente pezas do coñecido xoguete de construcción LEGO e unhas cantas pezas de sinxelo software.

Pero ainda hai máis, este rapaz, fillo xa da xeración do software libre e da cultura do procomún, decidiu colgar de maneira gratuita os planos do seu invento na rede. De este xeito todo aquel que queira pode descargar os planos e construir na sua propia casa o seu invento, o cal por certo chamou BRAIGO. Ademais tamen abre as portas a todo aquel que queira melloralo, sempre coa condición de que volva a colar na rede os planos. Todo un exemplo de inxenio e de mentalidade 2.0.

O mundo precisa de máis rapaces coma Shubham Banarjee. Compartimos con vós uns vídeos onde mostra como funciona BRAIGO e outro no que explica a súa motivación.

Publicado en Novas | Etiquetado , , , , , | Deixar un comentario

Museos Posibles no II CONGRESO INTERNACIONAL DE EDUCACIÓN E ACCESIBILIDADE

Hoxe estamos de noraboa, este humilde blog vai a ir ao II Congreso Internacional de Educación e Accesibilidade no mes de Maio en Huesca. Neste Congreso, organizado polo Master en Museos: Educación e Comunicación da Universidade de Zaragoza, iremos a falar de porque e de como fixemos este blog.

Levarase a cabo entre os días 2 e 4 de Maio baixo o título “Museos y Patrimonio. En y con todos los sentidos: hacia la integración social en igualdad“. Alí estarán presentes, entre outros, Pedro Lavado do Máster en Museos: Educación y Comunicación; os compañeiros da Rede Municipal de Monumentos e Museos de Villajoyosa,  Antonio Espinosa y Carmina Bonmatí;  Isabel Victor, Museu da Cidade, Setubal;  Ana Mercedes Stoffel, Universidade Lusófona de Humanidades e Tecnologias, Lisboa; ou Ángel Luis Gómez,Director de Autonomía Personal, Atención al Mayor, Ocio y Deporte de ONCE…

Será unha gran oportunidade para nós poder aprender de tanta xente que leva tantos anos traballando en prol da accesibilidade e poder presentar este traballo que estamos a realizar dende mediante unha comunicación. Pero non só iremos a falar do blog xa que a Xerente da Rede Museística Provincial, Encarna Lago, tamén participará nunha mesa redonda para falar de accesibilidade e responsabilidade social na Rede de Museística.

 

Compartimos con vós unha ligazón coa entrada que fixeron no blog do congreso sobre o noso blog:

http://conintedac14.mastermuseos.es/2014/01/23/museos-posibles-blog-sobre-accesibilidad-de-la-rede-museistica-provincial-de-lugo/

 

E se queredes asistir ao congreso ou informaros do que alí vai a acontecer deixamosvos tamen unha ligazón ao web onde podedes consultar toda a información:

http://conintedac14.mastermuseos.es/

Publicado en Novas | Etiquetado | Deixar un comentario

É posible

Que estamos a vivir malos tempos na maioría dos ámbitos nos que nos movemos, xa sexa a educación, a sanidade, o social, o traballo, e como non a cultura,e algo irrefutable, incuestionable, innegable.

Pero un momento, a constatación deste feito non nos pode amedrentar nin facernos agardar agochados a que as vacas fracas rematen e volten os tempos de viño e rosas.

Temos que coller folgos para dar un gran chimpo e deixar tras de nós as adversidades. Ppornos a traballar  na procura de medidas imaxinativas e resolutivas que nos permitan seguir avanzando cara á inclusión, a normalización, a democratización dos productos culturáis, isto é todo aquelo polo que nós, e moitos antes de nós, levamos tanto tempo loitando, traballando.

A estás conclusións tan cheas e aportadoras de forzas e bríos, cheguéi trala miña asistencia  ó I Congreso de Xénero Arte e Museos, que se organizou do 11 ó 13 de Outubro na Rede Museística Provincial de Lugo. No que participaron docentes, traballadores e traballadoras de museos, artistas, comisarios e comisarias etc, que intentaron, e lograron polo menos nese foro, visibilizar ó papel da muller ao longo da historia no campo da arte…, a necesidade de seguir traballando para conqueri-la equiparación de xéneros, e tamén amosar as moitas actividades e actuacións que se seguen realizando a pesar da crise e dos recortes.

Este blog colaborativo no que tentamos achegar pequenos e grandes logros a prol da igualdade, da inclusión, chámase MUSEOS POSIBLES, e é precisamente nese adxetivo, POSIBLE, onde nos debemos centrar.

E POSIBLE, nin doado nin sinxelo, pero si POSIBLE, seguir avanzando, conquerindo pequenas metas, a costa de esforzos, de desvelos, de imaxinación, de creatividade.

O que non é posible, é que por desidia, por desilusión, por desesperanza, desmotivación e outros moitos máis DES, deixemos escapar costa abaixo todo aquelo que con tanto esforzo xa tíñamos conquerido e que tantísimo nos vai costar voltar a conquerir se o perdemos.

Así pois, por favor, aferrémonos a este lema positivo: É POSIBLE, e inmos a seguir traballando para continuar avanzando e avanzando sen retroceder nen un paso.

Publicado en Colaboracións | Etiquetado , , , , | Deixar un comentario

Specialisterne, un exemplo Danés de integración

Hoxe vamos falar dunha empresa Danesa que esta a dar unha boa lección do que levamos decindo dende fai tempo nesta bitácora, que as capacidades poden ser diferentes pero non por eso son menos.

Specialisterne (en danés “especialistas”) é unha empresa que se adica a probar todo tipo de software, é o que se chama testadores de software. A empresa leva funcionando dende o 2003, ano en que Thorkil  Sonne a creou. 

Thorkil Sonne non é un empresario a o uso, é pai dun neno que aos 3 anos lle diagnosticaron Sindrome de Asperger. Ante esta situación el e a súa muller  comenzaron a investigar o tipo de dificultades coas que o seu fillo se ía atopar, e rapidamente se deron conta de que a integración laboral do seu fillo sería complicada xa que tan só un 6% dos diagnosticados estaban plenamente integrados laboralmente. Sorprendeuse moito xa que na experiencia diaria co seu fillo vía habilidades moi peculiares e soprendentes que podían ser moi útiles nalgún campo, tan só había que atopar o campo axeitado para explotalas.

Un viaxe por Europa cando o seu fillo contaba con tan só 7 anos foi o que lle deu a idea. No viaxe o seu fillo foi mirando o trazado nun mapa , e o rematar a viaxe foi capaz de reproducir con todo detalle o mapa, con todo tipo de indicacións. Este tipo de memoria fotográfica e de coidado cos detalles foi unha constante que descubriu que se repetía en moitos nenos como o seu fillo logo de falar con outros pais coma él. Precisamente esas eran dúas das cualidades mais apreciadas a hora de incorporar novos traballadores na empresa na que él traballaba, a maior empresa de telecomunicación danesa.

Entón xurdiu a idea, crear unha empresa que traballara pola integración real da población autista na que puideran explotar todas esas cualidades que os fan extraordinarios. Foi así como hai dez anos creou Specialisterne, empresa que hoxe en día conta con 50 empregados dos cales o 75% son autistas e a maioria con cargos de responsabilidade que asesoran a mais de 19 empresas danesas.

Agora mesmo Thorkil esta preparando todo para mudarse coa súa familia a Estados Unidos onde vai a expandir a sua empresa, que xa serviu de inspiración a outras cinco en todo o mundo, entre elas España (Ao final do artigo hai un link a web en español e a un curso que emprenderon de formación para persoas con TEA). Dende aqui desexámoslle toda a sorte do mundo e que siga espallando o seu exemplo a todolos rincóns do mundo.

Páxina web de Specialisterne en España: http://es.specialisterne.com/

Curso de evaluación y formación para persoas con TEA:  http://es.specialisterne.com/servicios/evaluacion-y-formacion/

Publicado en Uncategorized | Etiquetado , | Deixar un comentario